Przyszłość zaczyna się dzisiaj, nie jutro. /J. Paweł II, papież/

W zwiÄ…zku z 70 rocznicÄ… wywózki mieszkaÅ„ców Augustowszczyzny na Sybir, Kapelan Sybiraków Diecezji EÅ‚ckiej ks. dr Wojciech Kalinowski, Dyrekcja Gimnazjum nr 2
im. Sybiraków w Augustowie oraz Rada Programowa i ZarzÄ…d Klubu Historycznego im. Armii Krajowej w Augustowie, zapraszajÄ… na MszÄ™ ÅšwiÄ™tÄ… do KoÅ›cioÅ‚a p.w. ÅšwiÄ™tego Jana Chrzciciela (Borki) w dniu 10 lutego 2010 r. o godz.12:00. Po mszy odbÄ™dzie siÄ™ zÅ‚ożenie kwiatów pod Pomnikiem Sybiraków.
Proponujemy także, aby w tym dniu o godzinie 12:00 w szkoÅ‚ach augustowskich każdy nauczyciel na kilka minut przerwaÅ‚ swojÄ… lekcje, by uczcić wspólnie z mÅ‚odzieżą pamięć o tych, którzy zostali na nieludzkiej ziemi oraz tych, którzy chociaż wrócili do Ojczyzny, wiele lat zmuszeni byli do milczenia na temat tych tragicznych wydarzeÅ„. Na nas ksztaÅ‚cÄ…cych mÅ‚ode pokolenia spoczywa obowiÄ…zek informowania o historii naszego miasta i regionu.

- Dyrektor Gimnazjum nr 2 im. Sybiraków w Augustowie - Henryka Rzepecka
- Kapelan Sybiraków Diecezji EÅ‚ckiej - ks. dr Wojciech Kalinowski
- Prezes ZarzÄ…du Klubu Historycznego im Armii Krajowej w Augustowie - Danuta Kaszlej

Skrót tekstu Andrzeja Makowskiego Augustowscy zesÅ‚aÅ„cy na Syberii zamieszczonego w albumie Przez Krzyż do NiepodlegÅ‚ej szli, Augustów 2007 r.

Surowe i zakrojone na wyjÄ…tkowo szeroko skalÄ™ represje spadÅ‚y na mieszkaÅ„ców Ziemi Augustowskiej po jej zajÄ™ciu jesieniÄ… 1939 r. przez ZwiÄ…zek Sowiecki na mocy paktu Ribbentrop – MoÅ‚otow. WÅ‚adze sowieckie przystÄ…piÅ‚y do likwidacji inteligencji oraz ludzi zwiÄ…zanych z polskÄ… paÅ„stwowoÅ›ciÄ…. Aresztowano kadrÄ™ kierowniczÄ… augustowskich szkóÅ‚, nauczycieli, policjantów, ważniejszych urzÄ™dników, dziaÅ‚aczy politycznych i samorzÄ…dowych oraz czÅ‚onków różnych organizacji spoÅ‚ecznych. Oprócz dorosÅ‚ych zatrzymania objęły także mÅ‚odzież augustowskiego gimnazjum i liceum za patriotycznÄ… postawÄ™ , bÄ…dź przynależność do organizacji konspiracyjnych. Najbardziej dotkliwym Å›rodkiem represji byÅ‚y deportacje, które obejmowaÅ‚y caÅ‚e rodziny. ZiemiÄ™ AugustowskÄ… dotknęły trzy masowe wywózki w gÅ‚Ä…b ZwiÄ…zku Sowieckiego.

Pierwsza zostaÅ‚a przeprowadzona 10 lutego 1940 roku, przy 30 stopniowych mrozach. Przed Å›witem rodziny wyznaczone do przesiedlenia obudziÅ‚ Å‚omot kolb karabinowych. Do domów wkraczali żoÅ‚nierze sowieccy, dawali póÅ‚ godziny na spakowanie niezbÄ™dnych rzeczy i poÅ›piesznie wypychali na zewnÄ…trz. Pierwsza deportacja objęła gÅ‚ównie rodziny gajowych, nauczycieli, urzÄ™dników paÅ„stwowych i zamożniejszych gospodarzy (kobiety, starcy i dzieci). W ciÄ…gu jednej nocy zabrano z rodzinnych domów wszystkich mieszkaÅ„ców Netty Folwark, wiele rodzin z Augustowa i z innych wsi powiatu augustowskiego. Zostali osiedleni na Syberii, gÅ‚ównie w okolicach Irkucka.

Druga deportacja z 13 kwietnia 1940 roku, objęła przeważnie rodziny wczeÅ›niej aresztowanych osób. WÅ›ród zesÅ‚aÅ„ców znalazÅ‚y siÄ™ też rodziny uczestników wojny obronnej 1939 roku, ziemianie, bogaci rolnicy, rodziny sÅ‚użb mundurowych. Miejscem osiedlenia byÅ‚ póÅ‚nocny Kazachstan.

Ostatniej deportacji dokonano w czerwcu 1941 roku. Przez kilka dni zwożono ludzi do podstawionych wagonów towarowych na dworcu w Augustowie. O Å›wicie 22 czerwca 1941 r. transport wyruszyÅ‚ z Augustowa. Tego dnia Niemcy uderzyli na ZwiÄ…zek Sowiecki. PociÄ…g jechaÅ‚ pod ostrzaÅ‚em samolotów niemieckich. Po przeszÅ‚o trzytygodniowej podróży w nieludzkich warunkach zesÅ‚aÅ„ców rozmieszczono w Chakasji, w Krasnojarskim Kraju.

Z terenów Augustowszczyzny w trzech deportacjach wysiedlono kilka tysiÄ™cy osób. ZesÅ‚aÅ„cy musieli zostawić wszystko, co byÅ‚o im najdroższe: ojczyznÄ™, dom, rodziny, przyjacióÅ‚, dorobek życia. Wysiedlona ludność Augustowszczyzny musiaÅ‚a znosić poniewierkÄ™ i poniżanie godnoÅ›ci osobistej i narodowej. GÅ‚ód, wyczerpujÄ…ca praca oraz ostry klimat przynosiÅ‚y krwawe żniwo – wielu mieszkaÅ„ców Ziemi Augustowskiej na zawsze pozostaÅ‚o na „nieludzkiej ziemi”. PamiÄ™tajmy o nich.